Emaliowany kubek szpitalny z uchem, tzw. „pojnik” (lata 60.–70. XX w.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-24
Opis: Sprzęt wielorazowego użytku, niegdyś powszechnie stosowany w polskich szpitalach i sanatoriach. Służył do podawania pacjentom wody, napojów, a także leków w płynie. Wykonany z metalu pokrytego emalią, był trwały, łatwy do dezynfekcji i odporny na wysoką temperaturę. Ze względu na charakterystyczne ucho umożliwiające pewny chwyt, pojnik był szczególnie przydatny w opiece nad osobami osłabionymi lub unieruchomionymi. Stanowi przykład praktycznego wyposażenia pielęgniarskiego z czasów, gdy w medycynie dominował sprzęt wielorazowego użytku, wymagający starannej sterylizacji i konserwacji.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Strzykawka metalowo-szklana typu Luer (Lata 50.–90. XX w.)
Strzykawka metalowo-szklana typu Luer (Lata 50.–90. XX w.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-24
Opis: Strzykawka wielokrotnego użytku, wykonana z metalu i szkła, z końcówką typu Luer umożliwiającą szczelne i precyzyjne mocowanie igły. Tego rodzaju instrumenty medyczne stosowano powszechnie w drugiej połowie XX wieku, zanim zostały zastąpione jednorazowymi strzykawkami z tworzyw sztucznych.
Metalowe elementy zapewniały trwałość i odporność na wysoką temperaturę, natomiast cylinder szklany umożliwiał obserwację podawanej substancji. Strzykawkę można było wielokrotnie sterylizować w autoklawie lub poprzez gotowanie, co czyniło ją niezbędnym narzędziem w gabinetach lekarskich, szpitalach oraz placówkach weterynaryjnych.
Końcówka Luer (opracowana w XIX wieku przez Hermanna Luera) stała się międzynarodowym standardem łączenia igieł i akcesoriów medycznych.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Cewnik Pezzera to medyczne narzędzie służące do odprowadzania moczu z pęcherza moczowego u pacjentów wymagających długotrwałej cewnikizacji. Wersje wielokrotnego użytku, wykonane z gumy lub silikonu, umożliwiały sterylizację i wielokrotne stosowanie, co było standardem w opiece szpitalnej do końca XX wieku.
Charakterystyczna, balonowa końcówka cewnika pozwalała na jego stabilne umocowanie w pęcherzu, minimalizując ryzyko wypadnięcia. Cewniki Pezzera były stosowane zarówno w urologii, jak i w pielęgnacji pacjentów leżących, stanowiąc ważny element codziennej praktyki medycznej.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Strzykawka Record - wprowadzona prawdopodobnie w 1906 roku przez Dewitt & Herz (Berlin). Strzykawka typu Record to połączenie szkła i metalu: przezroczysta, precyzyjna lufa, metalowy tłok z charakterystycznym pierścieniem i na końcu – niestożkowa, cylindryczna końcówka kompatybilna tylko z przeznaczonymi dla niej, najczęściej metalowymi igłami tego typu. Na szklanym korpusie naniesione barwione precyzyjne podziałki oznaczenia objętości (często w 0,2 cm³), wraz ze skalą “CCM” i znakami symbolu medycznego. Była projektowana jako wielorazowe narzędzie medyczne: łatwa do dezynfekcji i demontażu, dokładna w pomiarach, używana od początku XX wieku aż do lat 50.–60. XX w., zastąpione przez plastikowe strzykawki Luer i jednorazowe modele.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Czepek jest jednym z symboli zawodu pielęgniarstwa i położnictwa. Do 1990 roku był obowiązkowym elementem stroju pielęgniarskiego. Czepek z czarnym paskiem nosiły w pracy pielęgniarki, z czerwonym - położne. Miał symbolizować pokorę i chęć służenia innym ludziom, pełnił też funkcję praktyczną - zabezpieczał włosy i pozwalał odróżnić pielęgniarkę lub położną od pozostałego personelu medycznego. Pierwsza ceremonia czepkowania miała miejsce w Polsce w 1911 roku, kiedy to Szkoła Zawodowych Pielęgniarek w Krakowie wprowadziła tę praktykę. Od 1991 roku czepek nie jest elementem codziennego stroju pielęgniarki i położnej w Polsce - zastąpił go identyfikator przypinany do stroju. Został jednak zachowany w uroczystym stroju pielęgniarek i położnych.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Szklane bańki to tradycyjne narzędzia lecznicze stosowane w medycynie ludowej i klasycznej szczególnie w XIX i XX w. Bańki miały zastosowanie w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, przeziębień, bólu mięśniowego. W celach medycznych przykładano ogrzaną bańkę do skóry, a wewnętrzne podgrzewanie płomieniem usuwało tlen i wytwarzało podciśnienie. Powodowało to zassanie skóry i miejscowe przekrwienie, czasem drobne wylewy podskórne. Bańki miały „wyciągać chorobę” i „złą krew” z organizmu. Obecnie w Polsce w obrębie medycyny konwencjonalnej uprawnione do stawiania baniek są pielęgniarki, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia mogą samodzielnie bez zlecenia lekarza wykonać ten zabieg.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Igły do iniekcji wielorazowego użytku (lata 70. XX w.)
Igły do iniekcji wielorazowego użytku (lata 70. XX w.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-25
Opis: Igły do iniekcji wielokrotnego użytku z lat 70. XX w. były wykonane z metalu (stal nierdzewna) i posiadały stożkową końcówkę do przebijania skóry.
Mocowanie igły do strzykawki mogło być różnego typu, często wykorzystywano system Luer Lock, który pozwalał na stabilne połączenie. Charakterystyczną cechą tych igieł była możliwość ich sterylizacji, co pozwalało na ponowne użycie.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Czasopismo „Pielęgniarka Polska” miesięcznik wydawany przez Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Zawodowych (PSPZ). Pierwszy numer czasopisma pochodzi z lipca 1929 roku.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
„Problematyka pracy pielęgniarki środowiskowej” (1983 r.)
„Problematyka pracy pielęgniarki środowiskowej” (1983 r.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-25
Opis: Publikacja poświęcona organizacji, roli i zadaniom pielęgniarki środowiskowej, która zyskiwała coraz większe znaczenie w opiece pozaszpitalnej.
Autorzy: Barbara Dobrowolska, Zygmunt Putkiewicz
Seria: Biblioteka Pielęgniarki
Wydawnictwo: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Kanka doodbytnicza miała zastosowanie w irygacji jelita grubego (lewatywie) oraz do odprowadzania gazów jelitowych. Jest to gumowa rurka, miękko zakończona z jednej strony, aby ułatwić wprowadzenie do odbytu. Po każdym użyciu kankę należało myć, wyparzać, gotować lub dezynfekować (np. alkoholem).
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Szklane fiolki to jeden z najstarszych i najbardziej uniwersalnych sposobów przechowywania i transportowania leków, substancji chemicznych oraz próbek biologicznych. Wykonane były ze szkła borokrzemowego (np. typu Pyrex) – odporne na temperaturę i chemikalia. Stosowano je w szpitalach. W latach 50.–80. część z nich była przeznaczona do wielokrotnego użytku (po sterylizacji).
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Podręcznik: „Patologia. Podręcznik dla średnich szkół medycznych” (1966 r.)
Podręcznik: „Patologia. Podręcznik dla średnich szkół medycznych” (1966 r.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-25
Opis: Andrzej Danysz i Andrzej Głuszcz: "Patologia. Podręcznik dla średnich szkół medycznych” Wydawnictwo: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Podręcznik „Repetitorium z anatomii i fizjologii dla średnich szkół medycznych” (1965 r.)
Opis: "Technika zabiegów pielęgniarskich" to jeden z klasycznych podręczników wykorzystywanych w kształceniu pielęgniarek w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Autorka: Stefania Wołynka. Wydanie: VI (szóste). Wydawnictwo: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Informator wydziału pielęgniarskiego Akademii Medycznej w Lublinie (1973 r.)
Informator wydziału pielęgniarskiego Akademii Medycznej w Lublinie (1973 r.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-24
Opis: Informator przygotowany przez Wydział Pielęgniarski Akademii Medycznej w Lublinie. Wydany w 1973 r.
Zawierał informacje o programie studiów pielęgniarskich oraz kadrze dydaktycznej.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Termofor – produkt wielorazowego użytku, który służył jako źródło ciepła lub zimna do leczenia bólu, poprawy krążenia, łagodzenia skurczów mięśniowych i do rozgrzewania pacjentów. W medycynie używano go od XIX wieku. Początkowo miał postać metalową lub kamionkową.
Kluczowym momentem dla historii termoforu było odkrycie przez Charlesa Goodyeara w 1839 roku wulkanizacji gumy - czyli sposobu na to, by guma była trwała, elastyczna i odporna na temperatury. Termofory były powszechnie stosowane w szpitalach i domach zanim wprowadzono nowoczesne systemy ogrzewania lub fizykoterapię.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Igły punkcyjne to specjalistyczne igły służące do pobierania płynów z jam ciała lub tkanek, wprowadzania leków lub cewników. Są różne rodzaje igieł: do punkcji lędźwiowej, mostka, opłucnej czy jamy brzusznej. Zbudowane z ostrza, trzonu igły, mandrynu (rdzenia - metalowego pręta zapobiegającego zatkaniu), łącznika, zatyczki. Atraumatyczne igły punkcyjne, mają zaokrągloną końcówkę, by minimalizować uszkodzenia tkanek, stosowane najczęściej w neurologii i anestezjologii. Igła do nakłucia mostka ma krótki, gruby i wytrzymały trzon, ergonomiczny uchwyt do stabilnego trzymania oraz blokadę głębokości.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Sterylizator, nazywany również wyjaławiaczem, był stosowany w placówkach medycznych w latach 70. i 80. XX wieku. Służył do dezynfekcji narzędzi i akcesoriów np. igieł i strzykawek wielorazowego użytku.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Inhalator elektryczny, powstał w latach 60. XX wieku i umożliwiał prowadzenie terapii, w której para wodna lub lek w aerozolu wprowadzany był do dróg oddechowych.
Opis fizyczny: W podstawie aparatu ulokowany jest element grzejny o mocy 250 W ze spiralą oraz bocznym gniazdem do przewodu elektrycznego. Urządzenie zasilane prądem o napięciu 220V. Z podstawą zespolony jest zbiornik na wodę wykonany z niklowanej stali, wyposażony w uchwyt i rurkę wskaźnikową. Zbiornik posiada wlew wody z zaworem bezpieczeństwa i rurkę do odprowadzania pary.
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Informator Akademii Medycznej w Lublinie z lat 1944-1974
Podręcznik: „Notes on Nursing” – Florence Nightingale
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-25
Opis: Pierwszy podręcznik pielęgniarstwa w historii, napisany przez Florence Nightingale, pionierkę nowoczesnego pielęgniarstwa. Pełny tytuł brzmiał: „Notes on Nursing: What It Is and What It Is Not”. Prezentowany egzemplarz o nowocześniejszej oprawie (reprint/edycja pamiątkowa), prawdopodobnie wydanie jubileuszowe.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
"Podręcznik pielęgniarstwa dla szkół pielęgniarek i położnych" (1965 r.)
"Podręcznik pielęgniarstwa dla szkół pielęgniarek i położnych" (1965 r.)
Autor zdjęcia: Łukasz Głaczkowski
Data powstania zdjęcia: 2025-07-24
Opis: Podręcznik pielęgniarstwa dla szkół pielęgniarek i położnych autorstwa Teresy Kulczyńskiej to jedno z klasycznych dzieł używanych w edukacji pielęgniarskiej w Polsce w okresie PRL.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Publikacja ta pod redakcją Racheli Hutner była jednym z najważniejszych podręczników dla średniego personelu medycznego, przygotowującego się do pracy w specjalistycznych oddziałach szpitalnych.
Wydanie II. Wydawnictwo: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: „Informator” wydany przez Centrum Doskonalenia Nauczycieli Średnich Kadr Medycznych to publikacja o charakterze edukacyjnym, przeznaczona dla nauczycieli szkół medycznych, organizatorów kursów i szkoleń doskonalących, kierowników placówek oświatowo-zdrowotnych.
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
Opis: Cewnik urologiczny typu Nelatona to cewnik bez balonu stosowany do czasowego odprowadzania moczu z pęcherza. Opracowany przez Francuza Auguste'a Nelatona w XIX w. Zbudowany z giętkiego materiału (pierwotnie guma, ebonit lub lateks, obecnie głównie PVC). Zakończony zaokrągloną końcówką z jednym lub dwoma bocznymi otworami. Przeznaczone do wielokrotnego użytku: Po użyciu cewniki tego typu były myte, dezynfekowane i sterylizowane (np. przez gotowanie). Przechowywane w specjalnych pojemnikach z roztworami antyseptycznymi (np. fenol, formalina).
Opis fizyczny:
Uwagi:
Link do zdjęcia:
Prawo autorskie: Zdjęcie przekazane przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie
POPUL/SP/0093/2023/01
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II"
