Znajdujesz się na stronie wystawy: Medycyna ratunkowa - między czasem a decyzją.

Materiały dostępne online stanowią cyfrową kontynuację ekspozycji, którą właśnie oglądasz.

Nasza wystawa odsłania kulisy walki o ludzkie życie w najbardziej krytycznych momentach. Ukazuje, jak czas, wiedza i odwaga splatają się w działaniach ratowników, lekarzy i świadków zdarzeń.

Przeglądasz teraz sekcję Cztery filary ratowania życia — wiedza, która ukazuje, jak zrozumienie procesów zachodzących w ludzkim ciele pozwala skutecznie ratować życie. To tu nauka spotyka się z praktyką – wiedza o funkcjonowaniu organizmu w zdrowiu i w kryzysie staje się podstawą podejmowania trafnych decyzji w najbardziej dramatycznych momentach.

Cztery filary ratowania życia — wiedza

Wiedza o fizjologii i patofizjologii człowieka – rozumieć, by lepiej ratować

Ratowanie to nie tylko technika – to świadome współdziałanie z działaniem organizmu. Dzięki zrozumieniu mechanizmów niedokrwienia, reperfuzji i stanu zapalnego, możemy podejmować trafniejsze decyzje i działać z szacunkiem dla granic życia.

Zmiany takie jak: przyspieszona akcja serca, przekrwienie płuc, ból niedokrwienny – mają głębokie znaczenie kliniczne. Na przykład burza cytokinowa po urazie, zespół SIRS lub immunosupresja po udarze, wskazują na to, że organizm sam się czasem niszczy, nawet bez infekcji.

Edukacja obejmuje także zrozumienie koagulopatii pourazowej, czyli skłonności do krwawień i zakrzepów, będących skutkiem wstrząsu, wychłodzenia i kwasicy. Wiedza o funkcji nerek, wątroby czy mózgu pozwala lepiej planować interwencje – np. unikać leków nefrotoksycznych w ostrej fazie niewydolności.

Stąd hasło „granica życia” – ratownik medyczny musi nie tylko wykonywać uciski, wentylację i defibrylację, ale także rozumieć, co się dzieje wewnątrz, aby działać z sensem, skutecznie i z empatią. To najbardziej zaawansowana umiejętność, bez której nawet najlepsze urządzenia są tylko narzędziami, a nie lekarstwem.

Źródła:

  1. Basic life support [dostęp: 08.10.2025]
  2. History of cardiopulmonary resuscitation [dostęp: 08.10.2025]
  3. History of CPR [dostęp: 08.10.2025]
  4. History of CPR: Saving Lives Through the Ages [dostęp: 08.10.2025]
  5. Daniel E Becker, Morton B Rosenberg , James C Phero, Essentials of Airway Management, Oxygenation, and Ventilation: Part 1: Basic Equipment and Devices, Anesthesia Progress, Volume 61: Issue 2, 2014.
  6. Mitura Krzysztof, Celiński Daniel, Hawrylewicz-Łuka Agnieszka, Pilip Slawomir, Szpakowski, Leszek, Jarzębowska Marta, Jastrzębski Paweł, Szajda Sławomir (2021), Life-saving procedures and cardiopulmonary resuscitation from the ancient history to the present day, Emergency Medical Service. 8. 274-283. 10.36740/EmeMS202104112.
  7. Robert A. Berg, Robin Hemphill, Benjamin S. Abella, Tom P. Aufderheide, Diana M. Cave, Mary Fran Hazinski, E. Brooke Lerner, Thomas D. Rea, Michael R. Sayre, and Robert A. Swor, Part 5: Adult Basic Life Support: 2010 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care, Volume 122, Number 18 suppl 3, 2010.
  8. Tadeusz Miłowski, Krzysztof Mitura, Daniel Celiński, Tomasz Perłowski, Paweł Jastrzębski, Beata Zalewska-Szajda, Sławomir Szajda, Emergency medical service through the centuries — the Polish perspective, Medical Research Journal 2024;9(1):113-119.
  9. Yu Y, Liu X, Wang LJ, Wang S, Ao H., History of cardiopulmonary resuscitation in ancient China: a narrative review, J Cardiothorac Surg. 2020 Mar 23;15(1):50.

POPUL/SP/0093/2023/01
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II"
Logo Rzeczypospolitej Polskiej Logo programu Logo ministerstwa nauki