Znajdujesz się na stronie wystawy: Medycyna ratunkowa - między czasem a decyzją.

Materiały dostępne online stanowią cyfrową kontynuację ekspozycji, którą właśnie oglądasz.

Nasza wystawa odsłania kulisy walki o ludzkie życie w najbardziej krytycznych momentach. Ukazuje, jak czas, wiedza i odwaga splatają się w działaniach ratowników, lekarzy i świadków zdarzeń.

Przeglądasz teraz sekcję Cztery filary ratowania życia - oddech zastępczy, która pokazuje, jak kluczową rolę w utrzymaniu życia odgrywa prawidłowa wymiana tlenu. To tu można zrozumieć, co dzieje się w organizmie, gdy brakuje oddechu, jak reagują ratownicy w sytuacjach zatrzymania oddechu oraz jakie techniki i sprzęt pozwalają przywrócić tlen każdej komórce ciała.

Cztery filary ratowania życia — oddech zastępczy

Oddech zastępczy – wentylacja i tlen

Oddychanie to fundament życia – bez tlenu komórki przestają działać w ciągu kilku minut. W sytuacji nagłego zatrzymania oddechu lub respiracji, ratownicy medyczni stosują sztuczną wentylację workiem samorozprężalnym (bag-valve-mask). Umożliwia ona podanie około 500-600 ml powietrza, co powoduje wyraźny ruch klatki piersiowej i wypełnienie płuc tlenem. Standardowo stosuje się przepływ tlenu 6-10 l/min (→ ~60% O₂), co w większości przypadków jest wystarczające.

Gdy organizm zostaje pozbawiony tlenu (hipoksja), komórki zmieniają metabolizm na beztlenowy, co prowadzi do gromadzenia się kwasu mlekowego, zakwaszenia i uszkodzenia mitochondriów. W efekcie powstają wolne rodniki, które dodatkowo niszczą komórki. Dlatego w czasie akcji ratunkowej nie wystarcza tylko zaczerpnięcie powietrza – istotne jest szybkie i skuteczne dostarczenie tlenu do krwiobiegu.

Dobre otwarcie dróg oddechowych (uniesienie żuchwy, drożność tchawicy), precyzyjne ułożenie masek i właściwy przepływ to podstawowe umiejętności BLS (Basic Life Support), zalecane przez CPR oraz ILCOR. Zamknięcie odpowiedniej drożności i wentylacja pozytywna umożliwiają czasową ochronę mózgu i serca, dopóki nie zostanie przywrócony własny oddech lub nie wdroży się zaawansowaną terapię (np. intubacja).

To właśnie dlatego „bez oddechu – nie ma życia” — a skuteczna wentylacja umożliwia ratowanie życia w czasie krytycznych minut.