Znajdujesz się na stronie wystawy: Czego jeszcze nie wiesz o pielęgniarstwie?

Materiały dostępne online stanowią cyfrową kontynuację ekspozycji, którą właśnie oglądasz.

Nasza wystawa odkrywa przed Tobą świat pielęgniarstwa – zawodu, w którym wiedza, precyzja i umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach spotykają się z nowoczesnymi technologiami i innowacyjnymi metodami pracy. Przekonasz się, jak szerokie i złożone są codzienne obowiązki pielęgniarki i pielęgniarza.

Przeglądasz teraz sekcję Gablota - poziom 3.

Sterylizacja narzędzi – dawniej i dziś

Sterylizacja to proces mający na celu całkowite zniszczenie wszystkich drobnoustrojów – bakterii, wirusów, grzybów i ich przetrwalników – znajdujących się na narzędziach i sprzęcie medycznym. Dzięki niej można zapobiec zakażeniom i zapewnić bezpieczeństwo pacjentom oraz personelowi. Proces ten polega na działaniu wysokiej temperatury, pary wodnej, substancji chemicznych lub promieniowania, które skutecznie eliminują wszelkie mikroorganizmy.

Dawniej

W przeszłości sterylizacja miała charakter bardzo prosty i opierała się na dostępnych środkach. Narzędzia medyczne opalano nad ogniem, gotowano we wrzątku lub przemywano spirytusem. Metody te bywały częściowo skuteczne, ale często uszkadzały narzędzia i nie usuwały wszystkich zarazków. Przełom nastąpił w XIX wieku, gdy Louis Pasteur wykazał istnienie drobnoustrojów, a Joseph Lister wprowadził dezynfekcję narzędzi i ran za pomocą fenolu, co znacznie zmniejszyło liczbę zakażeń pooperacyjnych. W drugiej połowie XIX wieku pojawił się autoklaw – urządzenie wykorzystujące parę wodną pod ciśnieniem, które stało się podstawą nowoczesnej sterylizacji.

Dziś

Współczesna sterylizacja to precyzyjny, kontrolowany proces, który przebiega zgodnie z międzynarodowymi normami i wytycznymi. Wykorzystuje się różne metody, zależnie od rodzaju narzędzi:

• Autoklaw – niszczy wszystkie drobnoustroje przy użyciu pary wodnej pod ciśnieniem;
• Myjka ultradźwiękowa – usuwa zanieczyszczenia z trudno dostępnych miejsc przed sterylizacją;
• Sterylizacja chemiczna lub plazmowa – stosowana do delikatnych narzędzi wrażliwych na wysoką temperaturę;
• System testów i kontroli – każdy cykl jest dokumentowany i potwierdzany wskaźnikami biologicznymi.

Dzisiejsze metody są nie tylko skuteczne, ale i bezpieczne, a ich stosowanie stanowi podstawę higieny i ochrony zdrowia w medycynie, kosmetologii i innych dziedzinach wymagających sterylnych warunków.

Urządzenie widoczne na zdjęciu to metalowy pojemnik do sterylizacji narzędzi chirurgicznych, często nazywany pudełkiem lub kasetą do sterylizacji.

Pojemniki tego typu były powszechnie używane w szpitalach i gabinetach zabiegowych w XX wieku. Wykonane ze stali nierdzewnej, służyły do przechowywania i sterylizacji narzędzi chirurgicznych w autoklawach lub sterylizatorach parowych. Zdejmowana pokrywka i perforowane dno umożliwiały swobodny przepływ pary wodnej, zapewniając skuteczną dezynfekcję. Po sterylizacji pojemnik chronił narzędzia przed ponownym skażeniem aż do momentu zabiegu.

Zdjęcie przedstawia elektryczny inhalator domowy, który służył do terapii wziewnych, polegających na wprowadzaniu do dróg oddechowych pary wodnej lub aerozolu z lekiem. Urządzenie zasilane prądem 220 V posiadało element grzejny o mocy 250 W umieszczony w podstawie. Metalowy, niklowany zbiornik na wodę wyposażony był w uchwyt, wskaźnik poziomu cieczy, zawór bezpieczeństwa oraz rurkę odprowadzającą parę. Na bocznej ściance znajdowało się miejsce do mocowania pojemnika z lekiem. Rozpylony preparat wydobywał się przez szklaną rurkę zakończoną lejkowato, co umożliwiało jego bezpośrednie wdychanie.