Znajdujesz się na stronie wystawy: Czego jeszcze nie wiesz o pielęgniarstwie?

Materiały dostępne online stanowią cyfrową kontynuację ekspozycji, którą właśnie oglądasz.

Nasza wystawa odkrywa przed Tobą świat pielęgniarstwa – zawodu, w którym wiedza, precyzja i umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach spotykają się z nowoczesnymi technologiami i innowacyjnymi metodami pracy. Przekonasz się, jak szerokie i złożone są codzienne obowiązki pielęgniarki i pielęgniarza.

Przeglądasz teraz sekcję Gablota - poziom 2.

Pielęgniarstwo – kręgosłup współczesnej medycyny

Pielęgniarstwo to zawód o długiej i bogatej historii, który przeszedł drogę od działalności charytatywnej do profesjonalnej dyscypliny naukowej i praktycznej.

Początki pielęgniarstwa sięgają czasów starożytnych, gdy opiekę nad chorymi sprawowano głównie w domach i instytucjach religijnych. Przez wiele stuleci zajmowały się tym osoby świeckie lub zakonne, bez formalnego przygotowania zawodowego.

Nowoczesne pielęgniarstwo ukształtowało się w XIX wieku dzięki działalności Florence Nightingale, która podczas wojny krymskiej (1853-1856) wprowadziła zasady higieny, organizacji pracy i systematycznej opieki nad rannymi. W 1860 roku założyła pierwszą szkołę pielęgniarską przy szpitalu St Thomas’ w Londynie, co zapoczątkowało proces profesjonalizacji zawodu.

W XX wieku pielęgniarstwo zaczęło rozwijać się jako odrębna dziedzina nauk medycznych. Wprowadzono system kształcenia, licencjonowania i specjalizacji, a pielęgniarki zyskały większą samodzielność zawodową. Powstawały organizacje zawodowe, które dbały o etykę, standardy i rozwój edukacji pielęgniarskiej.

Współcześnie pielęgniarstwo jest zawodem wysoko wykwalifikowanym, wymagającym wyższego wykształcenia i ciągłego doskonalenia. Stanowi niezbędny element systemu ochrony zdrowia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pielęgniarki stanowią najliczniejszą grupę zawodową w opiece zdrowotnej i są „kręgosłupem” każdego systemu medycznego.

Dziś pielęgniarki i pielęgniarze są nie tylko wykonawcami poleceń lekarskich, ale także samodzielnymi specjalistami, edukatorami i liderami w ochronie zdrowia.

Pielęgniarstwo – symbole zawodu

Pielęgniarstwo ma swoje charakterystyczne symbole, które podkreślają wartości tego zawodu – opiekę, troskę, wiedzę i poświęcenie.

Najbardziej znanym symbolem jest lampa Florence Nightingale. To właśnie z lampą w ręku Nightingale opiekowała się rannymi żołnierzami podczas wojny krymskiej. Dziś lampa oznacza światło wiedzy, nadzieję i gotowość niesienia pomocy – często widnieje też na odznakach i emblematach pielęgniarskich.

Drugim ważnym symbolem jest czepek pielęgniarski, który wywodzi się z tradycji zakonnej. Oznacza czystość, profesjonalizm i dyscyplinę. Dawniej był częścią codziennego stroju pielęgniarki i pomagał zachować schludny wygląd. Dzięki białemu czepkowi pielęgniarka była łatwo rozpoznawalna. Co ciekawe czepki często różniły się stylem w zależności od szkoły pielęgniarskiej, co nadawało im znaczenie przynależności i profesjonalizmu.

W pielęgniarstwie spotykamy również krzyż Czerwonego Krzyża, symbol pomocy i humanitaryzmu, oraz laskę Eskulapa, wspólny znak wszystkich zawodów medycznych.

W Polsce ważne znaczenie ma także odznaka pielęgniarska, wręczana po ukończeniu nauki jako symbol przynależności do zawodu.

Wszystkie te symbole przypominają, że pielęgniarstwo to nie tylko praca, ale także misja – służba człowiekowi i troska o jego zdrowie.

Pielęgniarka Polska – miesięcznik Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Zawodowych

"Pielęgniarka Polska" to miesięcznik, który był organem prasowym Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Zawodowych.

Czasopismo ukazywało się w latach 1929-1939 oraz 1948-1958 i było jednym z pierwszych, które poruszały tematykę pielęgnowania chorych, nowości z dziedziny medycyny oraz pielęgniarstwa społecznego.

Podręcznik pielęgniarstwa – Florence Nightingale

To nie jest pamiętnik w sensie osobistych wspomnień, ale raczej zbiór obserwacji i wskazówek dotyczących opieki nad chorymi, napisany przez samą Florence Nightingale. Jest to kamień węgielny współczesnego pielęgniarstwa. Przedstawia jej rewolucyjne pomysły na temat higieny, wentylacji, światła, diety i obserwacji pacjenta, które drastycznie zmniejszyły śmiertelność w szpitalach. Choć napisany w formie instruktażu, odzwierciedla jej filozofię i doświadczenia.

"Poniższe uwagi nie mają w żadnym wypadku służyć jako zasada myślenia, dzięki której pielęgniarki mogą nauczyć się pielęgniarstwa, a tym bardziej jako podręcznik do nauki pielęgniarstwa. Mają one po prostu dać wskazówki do przemyślenia kobietom, które mają osobistą odpowiedzialność za zdrowie innych. Każda kobieta, lub przynajmniej prawie każda kobieta w Anglii ma w pewnym momencie swojego życia odpowiedzialność za osobiste zdrowie kogoś, czy to dziecka, czy osoby niepełnosprawnej – innymi słowy, każda kobieta jest pielęgniarką. Z każdym dniem coraz wyżej ceni się wiedzę sanitarną, czyli tę, która dotyczy pielęgnowania zdrowia — innymi słowy, sztukę utrzymania organizmu w stanie, by nie popadł w chorobę, lub doprowadzenia go do odzyskania sił, gdy choroba już nastąpiła. Uznaje się ją za wiedzę, którą powinien posiąść każdy człowiek, odmienną od wiedzy medycznej, należącej do właściwego zawodu."