Znajdujesz się na stronie wystawy: Człowiek od środka.

Materiały dostępne online stanowią cyfrową kontynuację ekspozycji, którą właśnie oglądasz.

Model wątroby człowieka w muzealnej gablocie. Na dole hasło: To, co leży na wątrobie, ona znosi bez słowa.
Wątroba – największy gruczoł w organizmie człowieka. Przetwarza składniki odżywcze, oczyszcza organizm z toksyn i produkuje substancje kluczowe dla trawienia i krzepnięcia krwi. (wygenerowano przy użyciu AI)

To wystawa o człowieku widzianym od środka — bez metafor, za to z ogromnym szacunkiem dla ludzkiego ciała. Pokazujemy preparaty z uniwersyteckiej kolekcji anatomicznej: od „koralowców” z żył i tętnic, przez serca w różnych stanach, po szkielety, kości i klasyczne modele mózgu.

Nie upiększamy ani nie koloryzujemy — to prawdziwy obraz ludzkich tkanek i układów. Każda gablota to osobna lekcja anatomii o budowie, funkcji i niezwykłej precyzji, z jaką natura zaprojektowała ciało człowieka.

Przeglądasz teraz sekcję Wątroba i jej wierny towarzysz – pęcherzyk żółciowy, która ukazuje rolę tych narządów w oczyszczaniu, trawieniu i podtrzymywaniu życia.

Wątroba, największy organ wewnętrzny człowieka, ukazana jest w nietypowy sposób — nie jako masywny narząd, lecz jako misterna sieć naczyń przypominająca fantazyjne koralowce. Preparaty korozyjne pozwalają zajrzeć w jej ukrytą architekturę — tę, która decyduje o przetrwaniu, a której na co dzień nie dostrzegamy.

To tutaj rozgrywa się cicha, codzienna walka o równowagę: filtrowanie toksyn, metabolizm leków, magazynowanie energii. Wątroba działa niczym laboratorium biochemiczne, nieprzerwanie i niezależnie od tego, jak często wystawiamy ją na próbę — obfite posiłki, alkohol czy leki „na wszelki wypadek”. Ironia biologii jest taka, że dopiero gdy zaczyna niedomagać, zdajemy sobie sprawę, jak wiele jej zawdzięczamy.

Obok niej — pęcherzyk żółciowy, z pozoru drugoplanowy bohater. Niewielki zbiorniczek, który przechowuje żółć, wydaje się trywialny. A jednak to on decyduje o sprawnym trawieniu tłuszczów, a czasem — ku naszej rozpaczy — przypomina o sobie nagłym atakiem kolki żółciowej. Mały organ, a wielkie konsekwencje.

Razem tworzą duet nie do przecenienia. Ich sieć naczyń, pokazana na preparatach, przypomina mapę dróg, którymi płynie życie. Można patrzeć na nią jak na medyczny eksponat, ale można też dostrzec metaforę — skomplikowaną, misterną organizację, w której każda gałązka i każdy zakręt mają znaczenie.

Ta część wystawy nie moralizuje. Ale jeśli po obejrzeniu eksponatów ktoś zapyta siebie, czy jego styl życia wspiera czy podkopuje zdrowie wątroby — cel zostanie osiągnięty. Świadomość budowy własnego ciała to pierwszy krok do odpowiedzialności za nie. A patrząc na te delikatne, barwne odlewy, trudno nie zadać pytania: czy naprawdę doceniamy to laboratorium, które nosimy w sobie?

POPUL/SP/0093/2023/01
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II"
Logo Rzeczypospolitej Polskiej Logo programu Logo ministerstwa nauki