„Szpital” - to brzmi dumnie?!
Każdy z nas wie, czym jest szpital i jakie pełni funkcje. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, co tak naprawdę oznacza to słowo i skąd pochodzi?

Słowo „szpital” wywodzi się z łacińskiego terminu „hospitium”, który oznaczał gościnność, dom gościnny lub miejsce schronienia. „Hospitium” z kolei pochodzi od łacińskiego „hospes”, czyli „gość” lub „gospodarz”.

W średniowieczu hospitia były miejscami, gdzie pielgrzymi i podróżni mogli znaleźć odpoczynek, jedzenie i opiekę. Z czasem zaczęły również oferować wsparcie dla ubogich i chorych, stając się miejscami pomocy dla najbardziej potrzebujących. W miarę upływu lat termin ten zaczął być coraz częściej stosowany w odniesieniu do miejsc zapewniających opiekę medyczną.

Realistyczna ilustracja średniowiecznego szpitala. Widać siostry zakonne pochylone nad łóżkami chorych, które znajdują się w dużej sali
Ilustracja średniowiecznego szpitala, która ukazuje jego historyczne znaczenie, jako miejsca opieki nad chorymi, często prowadzonego przez duchownych. 
Przygotowano z użyciem sztucznej inteligencji.

W wielu językach europejskich wyraz ten ewoluował, np. w języku angielskim przyjął brzmienie "hospital", a we francuskim "hôpital". W języku polskim „hospitium” przekształciło się w „szpital”, które wyraźnie zachowuje swoje łacińskie korzenie. 

Łacińskiemu „hospitium” zawdzięczamy jeszcze jedno słowo, które w kontekście współczesnym odnosi się do instytucji sprawujących opiekę nad osobami terminalnie chorymi. Mowa oczywiście o hospicjum. 

A wracają do słowa „szpital” – obecnie kojarzy się ono przede wszystkim z budynkiem jako kluczowym elementem systemu zdrowia, w którym leczy się ludzi. Jednak warto pamiętać o jego pierwotnym znaczeniu i dążyć do tego, by szpitale były miejscami, które oferują wsparcie i pomoc każdemu potrzebującemu, niezależnie od jego sytuacji życiowej.

Karolina Bojarczuk/UMLub

Bibliografia:

  1. Hasło „hospitium” w: Mały słownik łacińsko-polski, praca zbiorowa pod red. Józefa Korpantego, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2001, s. 308.
  2. Hasło „szpital” w: Etymologiczny słownik języka polskiego, Aleksander Brückner, nakł. i własność Krakowskiej Spółki Wydawniczej, Kraków 1927, s. 152, 580.
  3. Hasło “hospital”, Online Etymology Dictionary [dostęp: 19.07.2024]
  4. Poradnia językowa Uniwersytetu Warszawskiego [dostęp: 19.07.2024]
POPUL/SP/0093/2023/01
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II"
Logo Rzeczypospolitej Polskiej Logo programu Logo ministerstwa nauki